{"id":30975,"date":"2025-11-18T09:48:50","date_gmt":"2025-11-18T09:48:50","guid":{"rendered":"https:\/\/clearingtheair.eu\/post\/badanie-laczace-waporyzatory-z-pochp-spotyka-sie-z-krytyka-za-wadliwe-metody\/"},"modified":"2025-11-18T10:27:14","modified_gmt":"2025-11-18T10:27:14","slug":"badanie-laczace-waporyzatory-z-pochp-spotyka-sie-z-krytyka-za-wadliwe-metody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/post\/badanie-laczace-waporyzatory-z-pochp-spotyka-sie-z-krytyka-za-wadliwe-metody\/","title":{"rendered":"Badanie \u0142\u0105cz\u0105ce waporyzatory z POChP spotyka si\u0119 z krytyk\u0105 za wadliwe metody"},"content":{"rendered":"<div class=\"clear-before-content-2\" style=\"margin-top: 20px;margin-bottom: 20px;margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\" id=\"clear-3866447816\"><a data-no-instant=\"1\" href=\"https:\/\/www.broughton-group.com\/nicotine?utm_campaign=43296353-Clearing%20the%20Air%20PPC%20Campaign%20-%202026&#038;utm_source=ppc&#038;utm_medium=Paid%20Ads\" rel=\"noopener\" class=\"a2t-link\" aria-label=\"728 x 90 (2)\"><img src=\"https:\/\/clearingtheair.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/728-x-90-2.png\" alt=\"\"  srcset=\"https:\/\/clearingtheair.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/728-x-90-2.png 728w, https:\/\/clearingtheair.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/728-x-90-2-300x37.png 300w, https:\/\/clearingtheair.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/728-x-90-2-370x46.png 370w, https:\/\/clearingtheair.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/728-x-90-2-600x74.png 600w\" sizes=\"(max-width: 728px) 100vw, 728px\" width=\"728\" height=\"90\"  style=\"display: inline-block;\" \/><\/a><\/div>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>W\u0142oscy naukowcy twierdz\u0105, \u017ce niedawna metaanaliza wyolbrzymi\u0142a dowody \u0142\u0105cz\u0105ce waporyzacj\u0119 z POChP.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Twierdz\u0105 oni, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci bada\u0144 nie uwzgl\u0119dniono odpowiednio historii palenia tytoniu &#8211; g\u0142\u00f3wnej przyczyny POChP.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Krytycy podkre\u015blaj\u0105 &#8222;odwrotn\u0105 przyczynowo\u015b\u0107&#8221;, w kt\u00f3rej osoby z POChP mog\u0105 zacz\u0105\u0107 wapowa\u0107 po postawieniu diagnozy.<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wzywaj\u0105 oni do tego, aby przysz\u0142e badania opiera\u0142y si\u0119 na danych pod\u0142u\u017cnych i unika\u0142y wprowadzaj\u0105cych w b\u0142\u0105d projekt\u00f3w przekrojowych.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Metaanaliza, w kt\u00f3rej stwierdzono, \u017ce u\u017cytkownicy waporyzator\u00f3w s\u0105 nara\u017ceni na wy\u017csze ryzyko przewlek\u0142ej obturacyjnej choroby p\u0142uc (POChP), jest pod ostrza\u0142em badaczy uk\u0142adu oddechowego, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce metody badania s\u0105 b\u0142\u0119dne, a jego wnioski myl\u0105ce.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W oryginalnym przegl\u0105dzie przeprowadzonym przez Shabil i in. po\u0142\u0105czono 17 bada\u0144 obserwacyjnych i stwierdzono, \u017ce zar\u00f3wno obecne, jak i wcze\u015bniejsze u\u017cywanie waporyzator\u00f3w wi\u0105za\u0142o si\u0119 ze zwi\u0119kszonym ryzykiem POChP.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak w ostro sformu\u0142owanej odpowiedzi trzej w\u0142oscy naukowcy argumentuj\u0105, \u017ce ustalenia te opieraj\u0105 si\u0119 na &#8222;krytycznych b\u0142\u0119dach metodologicznych i koncepcyjnych&#8221;, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 ryzyko pomylenia redukcji szk\u00f3d z ich tworzeniem.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41533-025-00452-8\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">swoim li\u015bcie<\/a> Lucia Spicuzza, Francesco Pennisi i Giulio Geraci z Uniwersytetu w Katanii twierdz\u0105, \u017ce w analizie nie uwzgl\u0119dniono odpowiednio palenia papieros\u00f3w, kt\u00f3re jest &#8222;g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 POChP&#8221;.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Argumentuj\u0105 oni, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w vape to obecni lub byli palacze, co czyni &#8222;wysoce prawdopodobnym&#8221;, \u017ce jakikolwiek zwi\u0105zek mi\u0119dzy vapingiem a POChP &#8222;odzwierciedla raczej skutki palenia papieros\u00f3w, a nie u\u017cywania e-papieros\u00f3w per se&#8221;.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Powi\u0105zania z paleniem tytoniu i brakuj\u0105ce por\u00f3wnania<\/strong><\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autorzy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce niewiele z w\u0142\u0105czonych bada\u0144 uwzgl\u0119dnia\u0142o kluczowe zmienne dotycz\u0105ce palenia, takie jak paczkolata (miara \u0142\u0105cz\u0105ca ilo\u015b\u0107 i d\u0142ugo\u015b\u0107 palenia), wiek rozpocz\u0119cia palenia lub lata od rzucenia palenia. Wszystkie te czynniki maj\u0105 kluczowe znaczenie dla ryzyka POChP. Krytykuj\u0105 oni r\u00f3wnie\u017c brak bezpo\u015bredniego por\u00f3wnania mi\u0119dzy u\u017cytkownikami vape i palaczami papieros\u00f3w.  <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Bez por\u00f3wnania ryzyka zwi\u0105zanego z u\u017cywaniem e-papieros\u00f3w z ryzykiem zwi\u0105zanym z paleniem papieros\u00f3w, analiza nie mo\u017ce dostarczy\u0107 informacji w znacz\u0105cy lub zr\u00f3wnowa\u017cony spos\u00f3b&#8221; &#8211; pisz\u0105.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Odwrotna przyczynowo\u015b\u0107 i problemy z projektowaniem bada\u0144<\/strong><\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejn\u0105 powa\u017cn\u0105 wad\u0105, jak twierdz\u0105 autorzy, jest brak danych na temat tego, kiedy u uczestnik\u00f3w rozwin\u0119\u0142a si\u0119 POChP w stosunku do tego, kiedy zacz\u0119li wapowa\u0107. Przytaczaj\u0105 oni wcze\u015bniejsze badania pokazuj\u0105ce, \u017ce badania przekrojowe, kt\u00f3re mierz\u0105 ekspozycj\u0119 i chorob\u0119 w tym samym czasie, mog\u0105 tworzy\u0107 fa\u0142szywe skojarzenia, je\u015bli osoby z wcze\u015bniej istniej\u0105c\u0105 POChP przestawi\u0105 si\u0119 na waporyzacj\u0119 po postawieniu diagnozy. <\/p>\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Ten odwrotny zwi\u0105zek przyczynowy tworzy fa\u0142szywe powi\u0105zanie, w kt\u00f3rym u\u017cywanie e-papieros\u00f3w wydaje si\u0119 by\u0107 powi\u0105zane z POChP, podczas gdy w rzeczywisto\u015bci POChP poprzedza\u0142a ekspozycj\u0119&#8221; &#8211; zauwa\u017caj\u0105, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na prac\u0119 Rodu i Plurphanswat.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co najwa\u017cniejsze, w\u0142oski zesp\u00f3\u0142 podkre\u015bla, \u017ce sama metaanaliza wykaza\u0142a mniejszy, statystycznie nieistotny zwi\u0105zek w pod\u0142u\u017cnych badaniach kohortowych w por\u00f3wnaniu z badaniami przekrojowymi. &#8222;Jest to kluczowe odkrycie&#8221;, pisz\u0105, poniewa\u017c badania kohortowe lepiej ustalaj\u0105 przyczyn\u0119 i skutek. <\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Niewiarygodne wyniki i niesp\u00f3jne definicje<\/strong><\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autorzy zwracaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na to, co nazywaj\u0105 &#8222;biologicznie nieprawdopodobnymi&#8221; wynikami. Metaanaliza wykaza\u0142a wy\u017cszy iloraz szans dla by\u0142ych u\u017cytkownik\u00f3w vape ni\u017c dla obecnych u\u017cytkownik\u00f3w. Jest to przeciwie\u0144stwo tego, czego mo\u017cna by si\u0119 spodziewa\u0107, gdyby waporyzacja powodowa\u0142a POChP.    <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Wzorzec ten jest ca\u0142kowicie sp\u00f3jny z pozosta\u0142ymi zak\u0142\u00f3ceniami zwi\u0105zanymi z paleniem papieros\u00f3w&#8221;, argumentuj\u0105, poniewa\u017c wielu by\u0142ych vaper\u00f3w mog\u0142o wr\u00f3ci\u0107 do palenia lub nigdy nie rzuci\u0107 papieros\u00f3w ca\u0142kowicie.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dalsze kwestie obejmuj\u0105 nak\u0142adanie si\u0119 zbior\u00f3w danych, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do podw\u00f3jnego liczenia uczestnik\u00f3w, oraz niesp\u00f3jne definicje tego, co stanowi obecne, by\u0142e lub kiedykolwiek u\u017cywane narkotyki. Wiele bada\u0144 opiera\u0142o si\u0119 na samodzielnie zg\u0142aszanych diagnozach POChP, wprowadzaj\u0105c b\u0142\u0105d przywo\u0142ywania i potencjaln\u0105 b\u0142\u0119dn\u0105 klasyfikacj\u0119. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;W przegl\u0105dzie pomini\u0119to r\u00f3wnie\u017c szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 ocen\u0119 ryzyka uprzedze\u0144&#8221; &#8211; pisz\u0105 autorzy, nazywaj\u0105c takie pomini\u0119cie &#8222;powa\u017cn\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105, bior\u0105c pod uwag\u0119 dobrze udokumentowane niedoci\u0105gni\u0119cia w tej dziedzinie&#8221;.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Brak dowod\u00f3w na ryzyko w\u015br\u00f3d os\u00f3b nigdy niepal\u0105cych<\/strong><\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spicuzza i wsp\u00f3\u0142pracownicy wskazuj\u0105, \u017ce w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re nigdy nie pali\u0142y, nie ma dowod\u00f3w na to, \u017ce waporyzacja zwi\u0119ksza ryzyko POChP. Powo\u0142uj\u0105 si\u0119 oni na przegl\u0105d systematyczny z 2025 r. przeprowadzony przez Caci i in., w kt\u00f3rym nie stwierdzono znacz\u0105cych skutk\u00f3w dla uk\u0142adu oddechowego u os\u00f3b nigdy niepal\u0105cych. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zauwa\u017caj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce &#8222;przegl\u0105d parasolowy&#8221; &#8211; uwa\u017cany za najwy\u017cszy poziom dowod\u00f3w &#8211; nie wykaza\u0142 \u017cadnych kr\u00f3tko- ani \u015brednioterminowych zmian w funkcjonowaniu uk\u0142adu oddechowego w przypadku jakiegokolwiek wzorca u\u017cywania vape.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>&#8222;Wprowadzaj\u0105ce w b\u0142\u0105d&#8221; twierdzenia przyczynowe<\/strong><\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W podsumowaniu autorzy ostrzegaj\u0105 przed wyci\u0105ganiem mocnych wniosk\u00f3w z tak wadliwych dowod\u00f3w. &#8222;Resztkowe zamieszanie, odwrotna przyczynowo\u015b\u0107, biologicznie niewiarygodne wzorce i nak\u0142adanie si\u0119 danych znacznie os\u0142abiaj\u0105 zg\u0142aszane skojarzenia&#8221; &#8211; pisz\u0105. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Co najwy\u017cej pokazuje, \u017ce wielu pacjent\u00f3w z POChP u\u017cywa\u0142o e-papieros\u00f3w &#8211; co mo\u017cna bardziej wiarygodnie wyt\u0142umaczy\u0107 histori\u0105 palenia i zmian\u0105 zachowa\u0144 ni\u017c szkodliwo\u015bci\u0105 e-papieros\u00f3w&#8221;. Dodaj\u0105, \u017ce wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w przyczynowych z takich danych &#8222;jest podobne do twierdzenia, \u017ce nikotynowa terapia zast\u0119pcza powoduje POChP, poniewa\u017c wielu pacjent\u00f3w z niej korzysta\u0142o&#8221;. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autorzy wzywaj\u0105 do wi\u0119kszej rzetelno\u015bci metodologicznej w przysz\u0142ych badaniach i ostro\u017cniejszej interpretacji wynik\u00f3w. Wzywaj\u0105 badaczy do skupienia si\u0119 na danych pod\u0142u\u017cnych, wyra\u017anej kontroli czynnik\u00f3w zak\u0142\u00f3caj\u0105cych i unikania nadinterpretacji powi\u0105za\u0144. <\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Korespondencja &#8222;Reassessing the link between e-cigarette use and COPD: addressing critical methodological and conceptual flaws&#8221; zosta\u0142a opublikowana w otwartym dost\u0119pie w npj Primary Care Respiratory Medicine.<\/p>\n<div class=\"clear-after-content\" style=\"margin-top: 20px;margin-bottom: 20px;margin-left: auto;margin-right: auto;text-align: center;\" id=\"clear-3397054916\"><a data-no-instant=\"1\" href=\"https:\/\/www.broughton-group.com\/nicotine?utm_campaign=43296353-Clearing%20the%20Air%20PPC%20Campaign%20-%202026&#038;utm_source=ppc&#038;utm_medium=Paid%20Ads\" rel=\"noopener\" class=\"a2t-link\" aria-label=\"728 x 90 (2)\"><img src=\"https:\/\/clearingtheair.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/728-x-90-2.png\" alt=\"\"  srcset=\"https:\/\/clearingtheair.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/728-x-90-2.png 728w, https:\/\/clearingtheair.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/728-x-90-2-300x37.png 300w, https:\/\/clearingtheair.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/728-x-90-2-370x46.png 370w, https:\/\/clearingtheair.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/728-x-90-2-600x74.png 600w\" sizes=\"(max-width: 728px) 100vw, 728px\" width=\"728\" height=\"90\"  style=\"display: inline-block;\" \/><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Metaanaliza, w kt\u00f3rej stwierdzono, \u017ce u\u017cytkownicy waporyzator\u00f3w s\u0105 nara\u017ceni na wy\u017csze ryzyko przewlek\u0142ej obturacyjnej choroby p\u0142uc (POChP), jest pod ostrza\u0142em badaczy uk\u0142adu oddechowego, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce metody badania s\u0105 b\u0142\u0119dne, a jego wnioski myl\u0105ce. W oryginalnym przegl\u0105dzie przeprowadzonym przez Shabil i in.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":990002,"featured_media":30965,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[286,289],"tags":[370],"slider":[],"class_list":["post-30975","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-nauka","tag-nikotyna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30975","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/990002"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30975"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30975\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30979,"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30975\/revisions\/30979"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30965"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30975"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30975"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30975"},{"taxonomy":"slider","embeddable":true,"href":"https:\/\/clearingtheair.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/slider?post=30975"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}