Zaledwie tydzień dzieli Szwecję od ogłoszenia się pierwszym na świecie krajem „wolnym od dymu tytoniowego” – 17 lat przed wyznaczonym przez Unię Europejską celem.
Skandynawski kraj ma zdecydowanie najniższy wskaźnik palenia w Europie, który spadł z 15 procent w 2007 roku do 5,6 procent w 2022 roku.
Teraz jest na skraju uznania przez Światową Organizację Zdrowia za „wolne od dymu tytoniowego”, co definiuje się jako posiadanie mniej niż pięciu procent codziennych palaczy w populacji.
Tworzenie historii antynikotynowej
Grupa prowadząca globalną kampanię na rzecz zdrowia Smoke Free Sweden powiedziała: „Siedem dni do momentu, w którym Szwecja stanie się krajem wolnym od dymu tytoniowego? Dzięki innowacyjnym narzędziom redukcji szkód, takim jak snus, Szwecja jest bliżej niż kiedykolwiek osiągnięcia tego kamienia milowego”.
W czasach, gdy wiele krajów dąży do zakazania vape’ów i innych alternatyw nikotynowych, Szwecja udowadnia skuteczność działania wprost przeciwnie – czyniąc je szeroko dostępnymi i przystępnymi cenowo, aby pomóc palaczom rzucić palenie.
Jeden na pięciu dorosłych Szwedów używa vape’ów, saszetek z nikotyną i/lub snusu, bezdymnego wyrobu tytoniowego.
Szwecja ma najwyższy wskaźnik rzucania palenia na świecie, a ponad jedna trzecia (36%) respondentów niedawnego badania stwierdziła, że kiedyś paliła, ale teraz przestała.
Podczas gdy wskaźnik konsumpcji nikotyny jest na równi z resztą Europy, kraj ten może pochwalić się 44% mniejszą liczbą zgonów związanych z tytoniem niż średnia europejska, 41% niższym wskaźnikiem raka płuc i 38% mniejszą liczbą zgonów związanych z jakimkolwiek nowotworem. Przedwczesne zgony z powodu chorób związanych z paleniem tytoniu są również najniższe w Europie.
Proaktywna regulacja
Proaktywne działania Szwecji w zakresie edukacji zdrowia publicznego i ram regulacyjnych zachęciły do przejścia na bezdymne alternatywy nikotynowe. Miało to znaczący wpływ na wyniki w zakresie zdrowia publicznego.
W tym roku szwedzki rząd wprowadził 20-procentową obniżkę podatku na snus, uznając, że wiąże się on ze znacznie niższym ryzykiem dla zdrowia w porównaniu z papierosami.
Pomimo tych przekonujących danych, Smoke Free Sweden twierdzi, że większość państw członkowskich UE nie uznaje, że alternatywne produkty są skuteczną drogą do rzucenia palenia, która może uratować miliony istnień ludzkich.
Pozostałe wskaźniki palenia w UE pozostają w stagnacji
Najnowsze dane pokazują, że w krajach UE, w których mniej szkodliwe alternatywy nikotynowe nie są łatwo dostępne, wskaźniki palenia uległy stagnacji.
Według Eurobarometru, rozpowszechnienie palenia tytoniu w 27 państwach członkowskich UE spadło tylko o jeden punkt procentowy – z 25% do 24% – od 2020 roku.
Wczesne postępy Szwecji w zmniejszaniu liczby palaczy były wspomagane przez tradycyjne stosowanie snusu – bezdymnego doustnego wyrobu tytoniowego. Wprowadzenie nowoczesnych alternatyw dla tytoniu, takich jak vaping w 2015 r. i doustne saszetki nikotynowe nowej generacji w 2018 r., przyspieszyło ten postęp.
W rezultacie liczba palaczy w Szwecji spadła o imponujące 55 procent w ciągu ostatniej dekady.
W międzyczasie kraje, które wprowadziły surowe środki przeciwko wapowaniu i innym alternatywom nikotynowym – takie jak Australia i Brazylia – odnotowały ogromny boom w nielegalnym handlu, nad którym starają się zapanować.
